Repareren kun je leren!

Inspiratie en tips voor het repareren en upcyclen van kleding en spullen

Hoe stop je een kledingstuk, handschoenen of lakens?

Scheur in spijkerbroek gerepereerd met zichtbaar stopwerk (visible mending)

Stoppen klinkt voor mij nog steeds ouderwets. Iets wat je doet omdat je geen geld hebt voor nieuwe kleding. Uit armoede. Maar niets is minder waar. Mijn moeder vertelt wel eens dat ze vroeger op de huishoudschool een tas ondergoed kregen van een arme familie. Om te leren stoppen. Het meisje van wie de tas was schaamde zich de ogen uit haar hoofd, mijn moeder vond het van de zotte dat ze ondergoed aan het stoppen was. Maar toen leerde je het tenminste nog. Het is voor mij een handwerktechniek die we helaas niet meer allemaal meekrijgen. En dat terwijl er tegenwoordig zoveel meer redenen zijn om te leren stoppen.

  • Het is beter voor de planeet: Repareren wat je hebt kost geen nieuwe grondstoffen
  • Het kan er superleuk uit zien op bijvoorbeeld een spijkerbroek
  • Het maakt je kledingstuk uniek
  • Het bespaart geld
  • Het geweldige gevoel van een eigen reparatie

Gat dichten met plakvlieseline

Naast het ouderwetse en stevige stoppen emt garen, kun je ook voor de quick and dirty oplossing gaan en gewoon een beetje plakvlieseline achter het gat strijken. Vooral bij dunne stof en winkelhaken is dat een prima oplossing. Je knipt een stukje dat minstens 2 cm groter is dan je gat en strijkt het aan de achterkant tegen het gat.

Ik ben echter geen fan van deze manier van gaten dichten omdat ik heb gemerkt dat het op de lange termijn niet per se goed blijft zitten. Het is voor mij een goede oplossing, maar niet per se een duurzame.

Maar hoe doe je dat nou? Stoppen?

Met het stoppen van kleding of andere lappen stof vul je het gat op, je trekt de randen niet naar elkaar toe. Dat ziet er mooier uit omdat de stof dan niet gaat trekken. Eigenlijk maak je met je draad een nieuw stukje stof. Dit doe je door horizontale draden te spannen en daar verticale (en eventueel diagonale) draden doorheen te weven.

Stoppen met de naaimachine

Een scheur dichtmaken kan met de hand, maar gaat ook gemakkelijk met een naaimachine.

Scheur in spijkerbroek gerepareerd met naaimachine
Scheur in spijkerbroek gerepareerd met naaimachine

Wil je zo min mogelijk zichtbaar maken? Zoek dan naaigaren dat lijkt op de stof. Bij gekleurde stof is dat soms ook goed te doen met grijs. Als het je niet uitmaakt dat je de reparatie ziet, en het misschien zelfs juist leuk vindt dat je het kunt zien, dan kun je ook voor een compleet tegengestelde kleur gaan.

Leg de twee delen van de scheur tegen elkaar aan. Zigzag nu om en over de scheur heen. Heb je een stikkende zigzag? Gebruik dan die, die is nog steviger dan de normale en trekt minder. Zigzag minstens 1 cm aan de zijkanten van de scheur mee. De stevigheid van de reparatie hangt af van de stof om de scheur heen en hoeveel stevigheid die meegeeft aan je reparatie.

Extra stof onder de scheur

Je kunt de scheur helemaal dicht zigzaggen, je kunt er ook voor kiezen om extra stof onder de scheur mee te zigzaggen. Dat zorgt voor stevigheid en kan tevens heel mooi zjin als je wilt dat je reparatie opvalt. Je kunt hier eventueel ook strijkvieseline voor gebruiken.

Knip een lapje, 4 cm groter dan je scheur. Leg het lapje aan de binnenkant van de stof en spelt de randen vast. Je kunt de randen vast stikken voordat je gaat zigzaggen, dat zorgt voor extra stevigheid, maar het is niet per se nodig. Zigzag vervolgens over de scheur en naai het lapje meteen mee.

Stoppen met de hand

Stoppen met de hand is minder snel dan met een naaimachine. Maar het is wel meer voldoenend en je kunt het op de bank doen bij de tv. Bovendien heb je er geen naaimachine voor nodig.

Gestopte handschoenen, gestopt laken en een gestopt t-shirt

Wat heb je nodig om een gat te stoppen met de hand

Je hebt iets nodig voor onder het gat. Over dit ‘ding’ moet je je stof een beetje spannen zodat het gat een gat blijft en je de randen van het gat niet te makkelijk naar elkaar kunt trekken. Doe je dat niet, dan vervormtde stof en krijg je rimpels aan de randen van het stopwerk.

Voor sokken worden hier vaak stoppaddestoelen gebruikt. Ik heb die niet in huis liggen en heb ontdekt dat een (gloei)lamp of een plastic kerstbal ook prima werken. De bolling is bij een gat in de hiel van je sok handig, omdat je sok ook bol is.

Voor grotere lappen of shirtjes wordt vaak een borduurring gebruikt. Ook die heb ik niet in huis en ik gebruik dan ook meestal een dekseltje van een jampotje, dat werkt ook prima.

Je hebt garen nodig. Stop je een t-shirtje of een laken? Dan gebruik ik meestal gewoon naaigaren. Stop je sokken of andere lappen van iets dikker materiaal, dan kun je beter stopgaren gebruiken, dat is iets dikker en steviger. De kans dat je meteen weer een gat in je sok loopt is een stuk kleiner. Je kunt ook altijd borduurgaren gebruiken of dunne katoen dat je nog ergens hebt liggen.

Hoe dikker het garen ten opzichte van je stof, hoe beter je het stopwerk ziet.

En je hebt een naald nodig. Je hebt speciale stopnaalden, maar ik gebruik vaak gewoon een naald waar het draad doorheen past en dat geen grote gaten achterlaat in het materiaal dat ik wil stoppen. Voor sokken met stopgaren is dat een dikkere naald, dan voor een laken met naaigaren.

Aan de slag

En dan gaan we eindelijk aan de slag. Stop eerst stoppaddestoel of dekseltje onder het gat, of klem je stof in een borduurring (zie wat heb je nodig). Houdt de stof vervolgens zo vast dat de stof zit zoals hij zit als je het draagt. Het is belangrijk de stof niet te ver uit te rekken, maar ook niet te weinig. Het eerste zorgt ervoor dat het stopwerk gaat flubberen. Het laatste zorgt ervoor dat de stof gaat trekken (je ziet dan rimpels in de stof naar het stopwerk toe).

Als je de stof goed gespannen vast hebt, dan kun je het gat gaan repareren. Je steekt de naald door de stof naast het gat. Ik zie vaak een stelregel van 1,5 cm naast het gat, maar ik vind dat zelf vrij fors. Bij een klein gaatje in een tshirt zit je niet altijd te wachten op een reparatie van 3 cm doorsnede. Wanneer je er een kunstwerk van wilt maken dan is 1,5 cm een mooie afstand. Ik gebruik zelf een afstand afhankelijk van het materiaal van de stof, en de grootte van het gat. Bij een klein gaatje in een tshirt gebruik ik een paar mm afstand. Ook omdat de stof om het gat vaak nog stevig en niet versleten is. Bij een scheur in een laken of een gat in een sok gebruik ik ongeveer 1 cm. Bij een sok is dat gewoon prettig, bij een laken is de stof om eht gat vaak wat versleten en dun. Een grotere afstand tot het gat zorgt dan voor een kleinere kans op een nieuwe scheur.

Span horizontale draden
Span verticale draden

Span nu horizontale draden van de linkerkant naar de rechterkant over het gat. Wanneer je het hele gat bedekt hebt, dan ga je verticale draden van de bovenkant naar de onderkant spannen. Deze verticale draden weef je door de horizontale draden heen. Er ontstaat nu een gedegen nieuw stukje weefsel. Om te controleren of het gat echt dicht is kijk je of je de ondergrond (de paddenstoel, het dekseltje of je vinger) nog goed te zien is. Is dat het geval? Dan zijn de draden niet dicht genoeg op elkaar gespannen. Maak dan naast de horizontale en verticale draden ook nog diagonale draden en weef deze door het reeds gewoven weefsel heen. Eventueel kun je ook nog de andere kant op diagonaal weven. In dat geval heb je 4 lagen over elkaar heen gemaakt en is je gat echt superstevig gedicht.

Hecht je draadje af door er een knoopje mee te maken aan de zijkant van je weefsel. En dat is het! Je gat is dicht!

Wanneer gebruik ik welke methode?

Ik maak een keuze voor de methode afhankelijk van de stand van de maan en hoe de wind waait. Eigenlijk doe ik maar wat. Tenminste, dat dacht ik altijd. Maar toen ik er echt over na ging denken rolde er onderstaande keuzeschema uit. Wellicht helpt het jou om te kiezen met welke methode je aan de slag kunt gaan.

Gaten stoppen keuzeschema van Repareren kun je leren!

Geplaatst op

in

door

Reacties

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *